Mit: Żywność ekologiczna jest
bardziej odżywcza
Fakt: Żywność ekologiczna
jest uzyskiwana z produktów roślinnych lub zwierzęcych, które
wytwarzane są w systemie gospodarstwa ekologicznego, tzn. takiego, w
którym unika się stosowania nawozów sztucznych, pestycydów,
regulatorów wzrostu i dodatków żywnościowych. Badania zachowań
konsumenckich wykazały, że spożycie żywności ekologicznej w
Europie stanowi część stylu życia, która jest wynikiem pewnej ideologii
spokrewnionej ze szczególnym systemem wartości. Pogląd, że
żywność ekologiczna jest "zdrowsza" niż żywność
uzyskiwana w sposób konwencjonalny, opiera się na przekonaniu, że
żywność ekologiczna wykazuje lepsze właściwości sensoryczne,
jest mniej skażona chemicznie (zawiera niższe stężenia pestycydów
i nawozów sztucznych) oraz zawiera więcej składników odżywczych
i korzystnych substancji fitochemicznych. Jednak aktualne wyniki
badań naukowych ani nie potwierdzają ani nie obalają tezy mówiącej
o tym, że żywność ekologiczna rzeczywiście odznacza się wyższą
wartością odżywczą niż żywność wyprodukowana w sposób
konwencjonalny, ponieważ cechy jakościowe i smakowe żywności w
znacznym stopniu zależą od warunków uprawy i hodowli niezależnych
od stosowania nawozów i środków ochrony roślin, tj. od jakości
gleby i warunków atmosferycznych.
Mit:Apetyt na jakiś
produkt spożywczy sygnalizuje pewne niedobory żywieniowe
Fakt:
Apetyt oznacza pragnienie do zjedzenia konkretnego produktu
spożywczego albo określonego rodzaju żywności. Odczuwania chęci
spożycia określonych produktów spożywczych doświadczamy wówczas,
gdy pojawia się ochota na zjedzenie właśnie tej a nie innej
żywności. Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni odczuwają
tzw. "zachcianki żywieniowe" a szczególnie często
pojawiają się one przed miesiączką, np. ochota na zjedzenie
czekolady. Czekolada zawiera bardzo wiele substancji farmakologicznie
czynnych (tj. kofeinę, teobrominę, fenyloalaninę) oraz minerały,
jak np. magnez, który może przyczyniać się do złagodzenia napięcia przedmiesiączkowego. Jednak korzystnego efektu działania
czekolady nie można wyjaśnić jedynie na podstawie ilości obecnego
w niej magnezu. Jedna tabliczka czekolady zawiera bowiem tylko 50mg
magnezu natomiast badania nad suplementacją magnezem sugerują, że
w celu złagodzenia objawów przedmiesiączkowych należy przyjmować
ponad 1000 mg magnezu. Dlatego też, próby uzupełnienia poziomu
magnezu poprzez spożycie czekolady są nieuzasadnione! A zatem to
czynniki psychologiczne (takie jak przygnębienie, niezadowolenie z
wyglądu) decydują o występowaniu, tzw. zachcianek żywieniowych,
które skłaniają nas do skosztowania produktów tłustych i
słodkich, ponieważ właśnie takie cechy sensoryczne żywności
sprzyjają zaspokojeniu potrzeb emocjonalnych.
Mit:Żywność przetworzona nie ma tylu składników odżywczych co
żywność świeża.
Fakt: Większość spośród
przetworzonych produktów żywnościowych jest równie bogata, a
czasami nawet bardziej w składniki odżywcze, co żywność świeża.
Zależy to w dużej mierze od technologii obróbki produktu.
Mrożone warzywa są zazwyczaj przetwarzane już w kilka godzin po
zbiorze. W trakcie procesu zamrażania jest zachodzi bardzo mała
strata składników odżywczych, tak więc mrożone warzywa zachowują
wysoką zawartość witamin i składników mineralnych. A teraz
wyobraźmy sobie sytuację, gdy świeże warzywa są transportowane
do sklepu. Zanim dotrą na nasz stół, ich transport może trwać
kilka dni, a nawet tygodni. W tym czasie witaminy stopniowo ulegają
zniszczeniu i to niezależnie od tego, jak ostrożnie by nie były
przewożone i przechowywane.
Niektóre metody przetwarzania mogą
powodować straty niektórych składników odżywczych, przykładem
tego może być ubytek części witamin i składników mineralnych,
które przechodzą w trakcie gotowania do wywaru, czy też straty
składników odżywczych przy obróbce ziarna w celu uzyskania białej
mąki. Jednakże, obróbka technologiczna może spowodować wzrost
wartości odżywczej pożywienia. Przykładem tego może być likopen
- silny przeciwutleniacz (substancja pełniąca funkcję ochronną w
organizmie), który znajduje się między innymi w pomidorach i
melonach. Otóż dowiedziono, że staje się on lepiej przyswajalny
dla organizmu (bio-dostępny), kiedy pomidory zostały poddane
obróbce i są w postaci pasty, keczupu, czy zupy.
Mit:Zawsze zdrowiej jest jeść warzywa na surowo.
Fakt:
Niektóre warzywa strączkowe, jak np. ziarna fasoli "red
kidney", zawierają naturalne toksyny, których spożycie, w
przypadku gdy fasola nie zostanie odpowiednio ugotowana, może
spowodować rozwolnienie i mdłości. Gotowanie fasoli przez 20 minut
unieszkodliwia toksyny i powoduje, że ten, jakże bogaty w wartości
odżywcze pokarm, jest bezpieczny do spożycia. Podobnie inne rodzaje
fasoli zawierają cyjanek, tak więc jedzenie ich na surowo może być
niebezpieczne. Jednakże cyjanek również ulega rozkładowi pod
wpływem temperatury, dlatego spożycie obgotowanej fasoli jest
całkowicie bezpieczne. Inne warzywa, jak ziemniaki, są niestrawne
na surowo, podczas gdy inne, jak np. brokuły podczas obróbki
termicznej tracą swoją gorycz. Gotowanie marchwii lub pomidorów pomaga uwolnić substancje zwane karotenoidami i
likopenami, co w znacznym stopniu poprawia ich przyswajalność dla
organizmu. Dowiedziono, że odgrywają one istotną rolę dla naszego
zdrowia, ponieważ mają działanie przeciwutleniające.
Mit:Spożywanie kwaśnych produktów, jak np. pomarańcze, zaburza
równowagę kwasowo-zasadową organizmu.
Fakt:Organizm człowieka stale pracuje nad utrzymaniem równowagi
kwasowo-zasadowej poprzez zastosowanie różnego rodzaju systemów
buforowych. Najmniejsza nawet zmiana w zasadowości krwi może bardzo
niekorzystnie wpłynąć na życiowe funkcje organizmu, zaburzając
je. Szczęśliwie, organizm ludzki wyposażony jest w wiele systemów
mających zapewnić równowagę kwasowo-zasadową, włączając w to
działanie płuc i nerek. U zdrowych osób spożywane produkty nie
wpływają znacząco na zmianę tej równowagi. Pomarańcze i inne kwaśne owoce i soki są natomiast doskonałym źródłem witaminy
C i innych składników odżywczych pochodzenia roślinnego, więc
nie przestawajcie ich spożywać!