Dodatki konserwujące

Do produktów spożywczych dodawane są substancje zarówno pochodzenia naturalnego, jak i syntetyczne, umożliwiające dłuższe ich przechowywanie, ułatwiające proces przetwarzania, podkreślając smak, zapach, kolor, konsystencję i wygląd produktu. Bez stosowania substancji konserwujących niemalże wszystkie produkty spożywcze ulegną szybszemu zepsuciu. Wyroby, tj. nabiał, mięso, ryby, owoce i warzywa kwaśnieją, jełczeją, gniją, tracą wartości smakowe i w związku z powyższym nie nadają się do spożycia. Proces ten może również doprowadzić, do tego że w wyrobach pojawiają się trujące substancje.

Proces psucia się produktów żywnościowych można opóźnić, stosując konserwanty. Niektóre z nich opóźniają wzrost lub hamują działanie mikroorganizmów zawartych w środkach spożywczych. Inne, znane jako antyutleniacze, zwalniają reakcje chemiczne, przyczyniające się do psucia olei i tłuszczów. Są jeszcze inne konserwanty, które pomagają zachować właściwą wilgotność i suchość produktu lub utrzymują warunki sprzyjające pracy dodatkowych składników. Pomimo wspomnianego wachlarzu możliwości konserwantów ponadto stosowane są w przemyśle składniki utwardzające, skruszające, wygładzające i powlekające, których działanie ochronne wydłuża okres przydatności do spożycia.

Dodatki w postaci witamin?

Stosuje się także dodawanie do produktów brakujących witamin i substancji mineralnych lub składników straconych w procesie konserwacji i przetwarzania żywności uzyskując dodatkowe wartości odżywcze. Substancje wzbogacające, podkreślające smak, zapach, kolor i konsystencję produktów stanowia podgrupę składników dodatkowych, aczkolwiek największą różnorodność przedstawiają substancje zmieniające właściwości smakowe. Wpływają one na zmysły tak, iż zmienia się nasze odczucie smaku potrawy. Wspomniane składniki dodatkowe odgrywają znacząca rolę również w przygotowaniu półproduktów spożywczych dla ludzi, którzy stosują specjalną dietę niskokaloryczną, diabetyków, dietę o niewielkiej ilości sodu.

Numer E - co to jest właściwie?

Znane jest oznaczenie wielu składników dodatkowych numerem E, a jego wartość podana jest na etykiecie wyszczególniającej składniki surowcowe pakowanej i przetworzonej żywności. Numerem E oznaczone są środki koloryzujące, konserwanty, antyutleniacze, spulchniacze, stabilizatory, emulgatory, natomiast nie zawierają go substancje zmieniające właściwości smakowe, wybielacze, rozpuszczalniki, skrobia i słodziki.Wiele substancji koloryzujących i konserwujących oznaczonych numerem E powodują problemy zdrowotne. Alergie, astma, nadpobudliwość (szczególnie zaobserwowana u dzieci), zaburzenia żołądkowe są bezpośrednio związane ze stosowaniem składników dodatkowych. To tylko nieliczne przypadłości, a składniki dodatkowe mogą być przyczyną znacznie poważniejszych problemów zdrowotnych. Niektóre kraje w obawie o zdrowie swoich obywateli wprowadziły zakaz stosowania niektórych rodzajów wspomnianych składników.

Idziemy na "Fast food"?

"Fast food" aczkolwiek kolorowa i atrakcyjnie opakowana kanapka stanowi marny substytut prawdziwego, pożywnego posiłku. Pożywienie w takim miejscu naszpikowane jest konserwantami, substancjami podkreślającymi kolor, smak. Nie wzbogaca nasz organizm w żadne wartościowe składniki, a jednak mamy nieodpartą chęć ponownej konsumpcji. Zdecydowanie nie polecane dla osób, które chcą się racjonalnie odchudzać.

Środki owadobójcze i grzybobójcze mogą znajdować się jeszcze w żywności będącej już w sprzedaży. Substancje chemiczne często dodawane są do produktów zwierzęcych już po uboju, w celu skruszenia mięsa, uzyskania odpowiedniego koloru i zachowania dłużej świeżości. Pasza kurcząt wzbogacana jest w składniki dodatkowe dla uzyskania pożądanego koloru żółtka jaja, a etykieta o tym nie informuje.

Jak bronić się przed dodatkami?

Należy ograniczyć spożywanie żywności przetworzonej na rzecz produktów pochodzenia naturalnego, pozbawionych substancji stabilizujących, obniżających jakość i wartości odżywcze produktu. Należy jednak brać pod uwagę względy praktyczne. Substancje stabilizujące, które są stosowane pozwalają wykorzystać dostępne zasoby żywności, co wobec faktu głodu na świecie - nie wolno zlekceważyć. W związku z nie stosowaniem substancji stabilizujących produkty żywnościowe trzeba by było kupować codziennie, w niewielkich ilościach. Mniejszy byłby także wybór produktów na rynku, ze względu na naturalne ograniczenia sezonowe i znacznie mniejsza ilość żywności przetworzonej. Niestety niemożliwa jest całkowita kontrola stosowania składników dodatkowych. Znaczna ilość substancji zmieniających właściwości smakowe nie posiada oznaczenia E i nie ma obowiązku wyszczególnienia tego faktu na etykiecie produktu, co prowadzi do poważnych nadużyć.

Czytajmy uważnie etykietę, aby zapoznać się ze składem surowcowym. Odkryjemy, że substancje zawarte w deserze o owocowym smaku są prawie identyczne jak w zupie w proszku, a głównymi składnikami tych dwóch produktów jest cukier, modyfikowana skrobia i tłuszcz. Składniki wyszczególnione są w zależności od tego, w jakiej ilości występują, np. jeżeli na pierwszym miejscu widnieje cukier i skrobia to oznacza, że stanowią one znaczną część składu surowcowego produktu. Etykiety często wprowadzają w błąd. Stwierdzenie "Bez dodatku słodzika" znaczy, iż do produktu dodano cukier, a "bez dodatku cukru" oznacza, że produkt zawiera sztuczny słodzik. Niska zawartość cukru i soli w produkcie oznacza, że obydwa składniki zostały dodane. Słowo "naturalny" oznacza bowiem, że nie wszystkie naturalne środki koloryzujące są naturalne dla żywności, do której zostały dodane.